Als ik organisaties begeleid en vertel dat ook een organisatie getraumatiseerd kan zijn, dan fronsen de wenkbrauwen zich soms. “Ja, een persoon, dat snap ik wel, maar een hele organisatie? Bovendien, er zijn in de afgelopen jaren zoveel nieuwe mensen gekomen, die nemen toch zichzelf mee? Dan is dat zogenaamde trauma toch de wereld wel uit ?”
Vooral dat laatste is een prachtige opmerking. Mijn ervaring is, dat als je als nieuwe medewerker in een organsiatie gaat werken die een ingrijpende ervaring achter de rug heeft, dat dit zeer voelbaar is.
Sterker nog: meestal ben je óf weg binnen een haf jaar, óf je bent onderdeel van het systeem geworden. Ja, zo snel gaat dat. Want een individuele inzet kan ooit op tegen een collectief geheugen en cultuur.
Voorbeeld: een organisatie is vijftien jaar geleden opgericht met de nadrukkelijke boodschap dat het binnen een paar jaar zomaar afgelopen kan zijn. Deze organisatie heeft zich inmiddels meer dan bewezen, maar de schrik zit er nog steeds in.
Gevolg: mensen die te hard en te lang doorwerken, om maar niet uit de boot te vallen. Dat zit niet letterlijk in de boodschap van de leiding van de organisatie. ik kan je zelfs vertellen dat die leiding er alles aan doet om de mensen gerust te stellen.
- “Wij blijven heus wel bestaan.”
- “Ze kunnen niet om ons heen.”
- “Zo’n vaart loopt het niet.”
- “Wij gaan uit van onze kracht.”
Dat zijn mooie boodschappen. En toch helpt dat niet genoeg. Want we willen het zien. We willen zien dat we letterlijk stelling nemen, een grens aangeven (en ons daaraan houden!), een risico nemen om even niet geaccepteerd te worden.
In dat ongemak schuilt de verborgen kracht van een organisatie. Als je volgens de regels van de angst blijft leven, dan bevestig je die angst én geef je de buitenwacht de macht om er steeds de stekker uit te kunnen trekken.
Deze organisatie sprak collectief af om het trauma in de bek te kijken door meer grenzen aan te geven, meer stelling te nemen. En ze begonnen met en bij elkaar, onder het motto ‘buiten winnen is binnen beginnen.’
En dat werkt. Samen sterk is veel sterker dan alleen proberen. Makkelijk? Dacht het niet. de moeite waard Zeker! Want wat bleek? De angst voor wat er kon gebeuren was vele malen groot dan gedacht en de winst van het experiment was veel groter van gehoopt.
Moed loont.
