Je werkt al een poosje met iemand. Die persoon functioneert op zich prima. En vanaf het begin heb je een onderbuikgevoel dat er iets aan de hand is. Je hebt daar al eens voorzichtig naar gevraagd. Voorzichtig, want je wil niet de brutaal zijn of iets suggereren dat nergens op slaat.
En steeds krijg je een antwoord dat heel aannemelijk klinkt. Waardoor de kous voor dat moment af is.
Maar. Het. Blijft. Knagen.
Zonder dat je de vinger op kunt leggen, voel je aan je water dat er meer is dan die persoon toont.
Hoe ga je dat gesprek aan? Immers, je voelt je betrokken en wil als dat kan echt wel iets voor die persoon betekenen. Maar ja, als die dan geen sjoege geeft, dan houdt het een keer op. Toch?
Mijn ervaring met mensen die een ingrijpende ervaring hebben gehad in hun leven, is dat hun afweermechanisme heel goed ontwikkeld is. Dat doen ze niet om jou voor de gek te houden, maar om zichzelf te beschermen.
Het is dus in eerste instantie helemaal niet de bedoeling dat er door hen heen geprikt wordt. En geloof me, de manieren waarop mensen dat doen, zijn zeer divers. Dus je kunt niet zeggen: als die persoon zich zus of zo gedraagt, nou, dan heb je een trauma te pakken hoor!
Mensen kunnen heel vrolijk zijn, kunnen zich enorm interesseren voor een ander, kunnen super grappig zijn of zelfs de gangmaker van de afdeling, kunnen heel hard werken en knetter succesvol zijn, ze kunnen verlegen zijn, ze kunnen heel kritisch zijn op de leiding en dan geef ik nog maar een paar voorbeelden van afweermechanismen.
Kortom: geen peil op te trekken.
Je zou zeggen: laat maar zitten dan. Er staat geen M van misbruik of P van pesten of G van gezinsproblemen of A van alcoholisme in de van familie op het voorhoofd gekerfd. Dus: HOE DAN! Hoe dan als mensen zulke intelligente, fijnmazige afweren hebben?
Er is geen recept.
Er is wel één blik die je helpt.
Lichaamstaal.
Mensen kunnen met hun lichaam niet een ander verhaal vertellen dan hoe zij zich voelen op dat moment. Met woorden kunnen we allerlei draaiingen maken, bochten en andere afslagen maken. Het lichaam liegt nooit en is onschuldig.
Mijn tip om door een afweermechanisme heen te prikken
Ga niet in op wat iemand zegt, wat iemand vraagt, beweert, welke argumenten er op tafel komen. Probeer dat even te parkeren, hoe moeilijk dat ook is, omdat ik weet hoezeer mensen op het werk varen op de inhoud.
- Kijk naar een voet dat heen en weer beweegt.
- Zie de wenkbrauw optrekken.
- Observeer hoe vaak iemand wegkijkt.
- Luister naar de kleur van de stem.
- Hoor hoe iemand ademt.
En stel daar een oprecht nieuwsgierige vraag over.
Dan voelt iemand zich gehoord.
Ja, soms ook betrapt.
Maar als jij met een open intentie dat gesprek aangaat, dan voelt iemand die een ingrijpende ervaring heeft gehad, dat meteen.
Het is de eerste poging tot een ander gesprek, een andere sfeer, een andere manier van samenwerken.
